Ödünç alma ve verme pay işlemleri, yatırımcıların sahip oldukları pay senetlerini belirli bir süre ve komisyon karşılığında ödünç vermesine veya belirli koşullar çerçevesinde pay senedi ödünç almasına olanak sağlayan sermaye piyasası işlemleridir.
Bu işlemler, Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri ile Borsa İstanbul ve Takasbank mevzuatı çerçevesinde gerçekleştirilir. Ödünç alma ve verme işlemlerinden yararlanabilmek için Sermaye Piyasası Araçları Kredili Alım, Açığa Satış, Ödünç Alma ve Verme İşlemleri Çerçeve Sözleşmesi'nin imzalanması gerekmektedir.
Pay senetlerini belirli bir süre ve komisyon karşılığında ödünç vermek isteyen yatırımcılar ile pay senedi ödünç almak isteyen yatırımcılar arasındaki işlemler;
+ Borsa İstanbul Ödünç Pay Piyasası (ÖPP) aracılığıyla,
+ İlgili mevzuat ve Alnus Yatırım'ın şirket uygulamaları çerçevesinde, Alnus Yatırım müşterileri arasında
gerçekleştirilebilir.
Ödünç işlemlerinin süresi, komisyonu, teminat koşulları ve diğer işlem esasları ilgili mevzuat ve işlem koşulları doğrultusunda belirlenir.
Portföyünde bulunan pay senetlerini belirli bir süre için ödünç vermek isteyen yatırımcılar, ilgili mevzuat ve işlem koşulları çerçevesinde bu işlemleri gerçekleştirebilir.
Ödünç verilen paylara ilişkin Temettü, Bedelli sermaye artırımı, Bedelsiz sermaye artırımı, Rüçhan hakkı gibi ortaklık hakları, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde ödünç veren yatırımcı tarafından kullanılır.
Ödünç alma işlemi gerçekleştirmek isteyen yatırımcıların, öncelikle gerekli sözleşme ve işlem süreçlerini tamamlamış olmaları gerekir.
Ödünç alma işlemlerinde yalnızca Alnus Yatırım Kredi Komitesi tarafından uygun görülen BIST 50 payları için emir kabul edilmektedir. Başlangıçta ödünç tutarının asgari %115'i oranında, işlem süresince ise en az %110 oranında özkaynak bulundurulması gerekmektedir.
Ödünç işlemlerinde uygulanacak koşullar ve yükümlülükler, ilgili mevzuat ve imzalanan Çerçeve Sözleşme hükümleri doğrultusunda belirlenir.
Ödünç alma işlemlerinde, Alnus Yatırım Kredi Komitesi tarafından uygun görülen BIST 50 payları için emir kabul edilmektedir. Ödünç verme işlemlerinde ise Borsa İstanbul Ödünç Pay Piyasası'nda işlem gören BIST 50 sermaye piyasası araçları işleme konu olabilmektedir. İşleme konu olabilecek paylar mevzuat ve kurum uygulamaları doğrultusunda değişiklik gösterebilir.
Özkaynak oranının %110 seviyesinin altına düşmesi halinde, başlangıç özkaynak oranına ulaşılacak şekilde; ilave teminat yatırılması veya ödünç pozisyonunun azaltılması gerekir. Teminat oranları SPK veya Takasbank düzenlemeleri doğrultusunda değişebilir.
Ödünç alma ve verme işlemlerinde, ödünç alan taraftan ödünç verene ödenen komisyon tutarı üzerinden şirket komisyonu tahsil edilir. Borsa İstanbul Ödünç Pay Piyasası'nda (ÖPP) gerçekleşen işlemlerde ayrıca, işlem vadesine göre değişen oranlarda ÖPP işlem masrafları uygulanabilir.
Ödünç verilen hisselerin mülkiyet haklarından doğan temettü ve bedelli/bedelsiz sermaye artırımı hakları, Takasbank ve Borsa İstanbul mevzuatı çerçevesinde ödünç verenin hesabına yansıtılır.
Sözleşme aşamasından takas kapanışına kadar 5 aşama:
Sermaye Piyasası Araçları Kredili Alım, Açığa Satış, Ödünç Alma ve Verme İşlemleri Çerçeve Sözleşmesi imzalanır.
Ödünç verilmek veya alınmak istenen paylar Kredi Komitesi onaylı BIST 50 listesi dahilinde incelenir.
Ödünç almada asgari %115 oranında başlangıç özkaynağı ve teminat gereksinimi karşılanır.
Borsa İstanbul Ödünç Pay Piyasası (ÖPP) veya Alnus Yatırım müşterileri arasında işlem gerçekleştirilir.
Vade bitiminde paylar iade edilir, komisyonlar tahakkuk ettirilir ve tüm ortaklık hakları takas edilir.
Güncel Takasbank Ödünç Pay Piyasası işlem ücretleri hakkında bilgi almak için Takasbank Ücret Tarifesi incelenebilir.
Ödünç alma ve verme pay işlemleri; piyasa riski, teminat riski ve ilgili mevzuattan kaynaklanan çeşitli yükümlülükler içerebilir. İşlem gerçekleştirilmeden önce çerçeve sözleşme ve risk bildirim formlarının dikkatle incelenmesi önemlidir.
Özkaynak tamamlama yükümlülüğünün oluşması halinde, gerekli teminatın süresi içinde tamamlanması gerekir.
Özkaynak tamamlama yükümlülüğü yerine getirilinceye kadar müşterinin satım emirleri gerçekleştirilmeyebilir.
Özkaynak tamamlama yükümlülüğünün süresi içinde yerine getirilmemesi halinde Alnus Yatırım, imzalanan Çerçeve Sözleşme hükümleri kapsamında, başlangıç özkaynak oranının yeniden sağlanması amacıyla gerekli işlemleri re'sen gerçekleştirme yetkisine sahiptir.
Teminat oranları, işlem koşulları, işleme konu olabilecek paylar, masraf ve komisyonlar ilgili mevzuat, Borsa İstanbul ve Takasbank düzenlemeleri ile Alnus Yatırım'ın güncel uygulamaları doğrultusunda değişiklik gösterebilir.